Khi người gieo quẻ đứng trước ngã rẽ công việc, các câu hỏi thường gặp:
- có nên nhận lời mời chuyển sang công ty mới hay không?
- đã đến lúc khởi nghiệp hay cần tích lũy thêm?
- công việc hiện tại có còn phù hợp?
Quẻ Tụng (Thiên Thủy Tụng (訟)) trong Kinh Dịch không trả lời thẳng "nên hay không nên". Quẻ chỉ ra nhịp thích hợp cho hành động — biết nhịp, người gieo tự ra quyết định tỉnh táo.
01Lời Kinh — nguyên văn
Lời Kinh (經文)
訟: 有孚, 窒惕, 中吉, 終凶, 利見大人, 不利涉大川。
Dịch âm:
Tụng: Hữu phu, trất dịch, trung cát, chung hung, lợi kiến đại nhân, bất lợi thiệp đại xuyên.
Dịch nghĩa:
Tranh chấp có thể xảy ra, cần giữ lòng chân thành. Nếu biết cẩn trọng, giữa đường sẽ tốt, nhưng cuối cùng có thể dẫn đến hậu quả xấu. Có lợi khi tìm đến bậc đại nhân, không lợi khi mạo hiểm vượt sông lớn.
02Truyện Trình Di — luận giải truyền thống
Bản nghĩa của Trình Di. - Phép kiện phải có sự thật, ở trong không có sự thật thì là kiểu của kẻ Vô võng, ấy là đạo hung. Quẻ này giữa đặc tức là tượng có sự thật. Kẻ kiện tranh biện với người này mà đợi, người khác quyết đoán cho mình, dù có sự thật cũng nên lấp đi, nếu không lấp thì đã rõ rồi, không có kiện nữa. Việc đã chưa phân biệt, thì lành dữ chưa thể chắc, cho nên có sự sợ hãi. Trung cát nghĩa là vừa phải thì tốt, chung hung nghĩa là theo đuổi công việc tới cùng thì xấu. Kẻ kiện cần để phân biệt cong ngay, cho nên lợi về sự thấy người lớn, vì rằng người lớn dùng đức cương minh trung chính quyết đoán việc kiện của họ. Kiện không phải là việc hòa bình, nên chọn chỗ yên ổn mà ở, không nên hăm vào chốn nguy hiểm, cho nên không lợi về sự sang sông lớn
03Truyện Chu Hy — luận giải bổ sung
Bản nghĩa của Chu Hy. - Tụng là tranh biện. Trên Càn dưới Khảm, Càn cứng Khảm hiểm, người trên dùng sự cứng để chế kẻ dưới, kẻ dưới dùng sự hiểm để nhòm người trên, lại là mình hiểm mà nó mạnh, đều là đạo kiện. Quẻ này hào Chín Hai giữa đặc mà không có kẻ ứng cùng, lại là thêm lo. Vả, theo quái biến, nó tự quẻ Độn mà hại, tức là kẻ cứng đến ở hào Hai mà nhằm vào giữa thể dưới, có Tượng có sự thật bị lấp, biết sợ mà hợp vớỉ lẽ vừa phải; hào Chín Trên quá cứng ở cuối sự kiện, có Tượng theo đuổi việc kiện đến cùng hào Chín Năm cứng mạnh, trung chính ở ngôi tôn, có tượng người lớn; lấy tư cách Dương cương cưỡi lên chỗ hiểm, ấy là sự dầy đặc xéo vào chỗ hãm, có Tượng không lợi về sự sang sông lớn, cho nên mới răn kẻ xem ắt có sự tranh biện và tùy theo chỗ ở của họ mà thành ra lành hay dữ
04Áp dụng vào tình huống thực tế
Cách tự đọc quẻ Tụng cho câu hỏi công việc:
- Tìm hoàn cảnh của bạn trong lời Kinh. Lời Kinh và lời Trình Di, Chu Hy ở trên thường tách ra nhiều tình thế, mỗi tình thế một lời khuyên riêng. Đọc lại, tìm câu nói đúng tình thế của bạn nhất, rồi lấy lời khuyên đi kèm câu ấy — đừng lấy một nhịp chung cho mọi trường hợp.
- Đổi lời khuyên thành một bước cụ thể. Nếu lời khuyên là làm sớm, bước cụ thể có thể là hẹn nói chuyện với quản lý ngay trong tuần; nếu là giữ yên, bước cụ thể là chưa nộp đơn, dồn sức làm tốt chỗ hiện tại.
- Những điều quẻ không nói thay bạn: mức lương, người cùng làm, con đường lâu dài. Hãy tự cân những điều ấy bên cạnh lời quẻ.
05Tạm kết
Quẻ Tụng không phán định kết quả. Quẻ soi cho người gieo nhìn rõ nhịp của tình huống và tâm thế của chính mình lúc quyết định.
Gieo quẻ Kinh Dịch để xem nhịp quyết định của riêng bạn: tueduyen.net/gieo-que
---
Nội dung Lời Kinh + Truyện Trình Di + Truyện Chu Hy lấy nguyên văn từ kho dữ liệu Kinh Dịch Tuệ Duyên (64 quẻ + Hệ Từ). Đoạn Nikāya (nếu có) trích từ bộ Kinh Nikāya bản dịch Hòa thượng Thích Minh Châu.
